“Koha ditore”: PAVARËSIA DO TË BËHET SHPEJT

Një vendim që ne e quajmë të koordinuar edhe me të gjitha vendet që kanë mbështetur dhe mbështesin fuqishëm ecjen tonë konceptin për pavarësinë e Kosovës dhe kjo është një koncept apo një ide e përmbledhur edhe në mbështetjen e përgjithshme që i është dhënë propozimit të përgjithshëm të presidentit Ahtisaari.

Koha ditore: Afati i negociatave ka marrë fund me dorëzimin e raportit të Trojkës në KS të OKB-së. Ju keni marrë pjesë në këtë seancë dhe keni mbajtur fjalim. Pas përfundimit të saj u pa se s’ka shpresë për zgjidhje të statusit nëpërmjet KS të OKB-së, por se këtë vendim duhet ta ndërmarrë vetë lidershipi i Kosovës. Kur do ta shpallni pavarësinë?

Sejdiu:
Ju keni të drejtë se ka marrë fund ky proces dhe ne e kemi thënë edhe në takimin e fundit me Treshen, edhe në takimet e mëhershme e kemi paralajmëruar se Prishtina nuk do të pranojë bisedime të tjera me një arsye të vetme dhe reale, sepse ne kemi shterë të gjitha mundësitë në komunikimet që kemi pasur rreth çështjeve që janë shtruar. Pra, edhe rreth kësaj kërkese të sërishme që të ketë angazhime shtesë dhe ne kemi pranuar si delegacion i Kosovës që të shkojmë edhe njëherë që t’i prezantojmë qëndrimet tona dhe të japim ofertën tonë për projektin e traktatit të miqësisë dhe fqinjësinë e mirë midis Kosovës dhe Serbisë si dy vende të pavarura.
Dhe, natyrisht, se këtë qëndrim e ka vlerësuar edhe Treshja ndërkombëtare dhe ajo këtë e ka vlerësuar edhe në Nju-Jork, pra në Këshill të Sigurimit, ku pata mundësinë që ta përfaqësoja Kosovën dhe të merrja pjesë në kuptimin formal në këtë takim, ku realisht është dhënë edhe mbështetja e Treshes se nuk ka logjikë më që të vazhdohet me përmbushjen e kërkesave të tjera për vazhdimin e procesit për të gjetur një zgjidhje të negociuar që është e pamundshme. Dhe, pas tyre, gjithmonë qëndronte një ide e prolongimit të vazhdueshëm të procesit apo edhe komprometimit të tij si tërësi. Gjatë kohës së bisedimeve edhe në takimet e fundit me anëtarët permanentë të KS-së dhe me anëtarë të rinj ne kemi shprehur qëndrimin tonë se Kosova s’mundet me qenë peng i tekeve apo i kërkesave të vazhdueshme të tilla për të prolonguar procesin në pafundësi dhe se Kosova do të marrë një vendim të saj.
Një vendim që ne e quajmë të koordinuar edhe me të gjitha vendet që kanë mbështetur dhe mbështesin fuqishëm ecjen tonë konceptin për pavarësinë e Kosovës dhe kjo është një koncept apo një ide e përmbledhur edhe në mbështetjen e përgjithshme që i është dhënë propozimit të përgjithshëm të presidentit Ahtisaari.
Pra, një pavarësi fillimisht e mbikëqyrur e cila nënkupton një prezencë ndërkombëtare në Kosovë për një kohë dhe vazhdimin e mandatit të trupave të NATO-s.
Prandaj, që të përfundojnë edhe disa konsulta në këtë ecje. Është shumë me rëndësi që këtë kohë ne e kemi shfrytëzuar edhe gjatë takimit të fundit të Treshes edhe ndërkohë që takuam edhe disa vende të rëndësishme që kanë peshë në Bashkim Evropian sikur ishin vizitat në Britani, në Francë, në Gjermani, në Portugali edhe në Itali dhe së fundi në Spanjë.
Ka mirëkuptim për kërkesën tonë dhe unë mund të them se nga bisedat e mëhershme që i kemi pasur me zyrtarë që përfaqësojnë politikën e jashtme amerikane një kornizë kohore, e përafërt mund të jetë e ditur, por është shumë me rëndësi që të ketë edhe një koordinim të mirë, në mënyrë që data, ajo që kërkohet vazhdimisht në kureshtjen tuaj të gazetarëve të jetë e saktë…

Koha ditore: Ju po thoni se këto shtete kanë qëndrim korrekt, por Rumania, Greqia dhe Bullgaria para pak ditësh kanë nënshkruar një deklaratë që kërkojnë vazhdimin e negociatave dhe për një zgjidhje të pranueshme për të dyja palët?

Sejdiu:
Mund të jetë më tepër në frymën e asaj përpjekje që do të ishte një zgjidhje e negociuar. Unë s’dua t’i interpretoj shumë deklaratat. Dua të vlerësojë qëndrimin që Bullgaria e ka pasur dhe mban dhe qëndrimin që e ka edhe Greqia në kuadër të BE-së. Dhe, kjo është e shprehur shumë qartë. Prandaj, nuk kemi nevojën e polemikës me diçka që nuk paraqet esencën e qëndrimit të politikave të përgjithshme të BE-së. Rumania deri tash ka shprehur një qëndrim të tillë. Mbase mund të jetë edhe si rezultat i situatave të brendshme që ajo llogarit në kuadër të hapësirës territoriale të saj.
Realisht mendoj se është një qasje irracionale, sepse çështja e Kosovës nuk paraqet precedent. Ne e kemi thënë dhe kjo ka zënë vend në formulën e presidentit Ahtisaari. është një shembull sui-generis me krejt tiparet e saj që i ka. Qoftë nga cilësia e etnogjenezës së shumicës së popullsisë, kulturës, historisë dhe aspekteve të tjera, qoftë edhe nga rrugëtimi historik dhe juridik apo politik. Dhe, pozita juridike që ka pasur Kosova si një ish-përbërëse e Federatës së Jugosllavisë që është shpërbërë dhe më nuk ekziston me nivele të barabarta të kompetencave apo edhe nga karakteri i veçantë i asaj se ka përjetuar një histori të tmerrshme apo tragjike.
Intervenimi ndërkombëtar që është bërë në Kosovë mbi bazë të kapitullit 7 të Kartës së Kombeve të Bashkuara e ka përgjigjen e vet. Prandaj, nuk ka ndonjë sovranitet të ndonjë vendi tjetër mbi Kosovën. Është një sovranitet ndërkombëtar, i cili ka për borxh bartjen e këtij procesi apo politikën e tij në njësi të qëndrueshme. Ashtu siç thotë të marrim shembullin e Rezolutës 1244, e cila nuk paragjykon se cila do të jetë formula finale e qenies së Kosovës në fundin e procesit, por paragjykon që të bëhet një zgjidhje që do të jetë natyrisht e pranueshme edhe për popullin shumicë që është në kuadër të parimeve të Grupit të Kontaktit.
Andaj, ne i respektojmë këto elemente. Këto elemente janë të mbështetura në politikën e BE-së dhe të ShBA-së dhe them paralelisht edhe të botës demokratike që janë anëtare të Këshillit të Sigurimit.
Koha ditore: BE-ja tashmë është dakorduar për dërgimin e një misioni të saj në Kosovë me një staf prej 1.800 policësh dhe gjykatësish. A do ta shpallni ju pavarësinë para këtij misioni dhe më pas ta thirrni këtë mision?
Sejdiu: Për ne është me rëndësi që të krijojmë një situatë që pavarësia e Kosovës të ndodhë gjithsesi. Pra, pavarësia e Kosovës të bëhet një realitet që do të pranohet dhe pavarësia e Kosovës të ndërtohet. Flas të ndërtohet në qëndrueshmërinë e brendshme në kuptimin e angazhimit të institucioneve të Kosovës dhe të stabilitetit. Flas në përgjithësi edhe të qytetarëve edhe të gjithë mekanizmave që kanë të bëjnë me refleksionet e përditshme për të dëshmuar qëndrueshmërinë tonë. Dhe, e dyta po ashtu me njohjen ndërkombëtare që nënkupton këtë mbështetje si një garanci e fuqishme e projektimit ndërkombëtar që ndodh edhe në vende të tjera, sepse akti i njohjes së pavarësisë e ka peshën e vet.
Ne e kemi proklamuar pavarësinë e Kosovës më 2 korrik 1990 dhe për mua si profesionist, ta zëmë, i kësaj fushe, ai akt është një akt valid, por është tjetra se pse nuk arritëm që praktikisht ta jetësojmë kuptimin e njohjes apo pasimin e njohjes ndërkombëtare, sepse kanë qenë kontekste të tjera ndërkombëtare dhe ne kemi zhvilluar gjithë këtë rezistencë që ka bërë populli i Kosovës, lëvizjet politike dhe çlirimtare kanë pasur në këtë periudhë që ka sjellë plus një kualitet të ri edhe në kuptimin e njohjes së identitetit të Kosovës.
Keni parasysh distancën e madhe që është prej viteve 90 dhe keni parasysh zhvillimet e tjera.
Pra, për ne është me rëndësi absolutisht që prioritet të jetë shpallja e pavarësisë së Kosovës, njohja dhe ardhja e këtij misioni mbështetës, por mund të them paralelisht se janë zhvilluar procese përgatitore me prezencën edhe të Zyrës së Bashkimit Evropian në Prishtinë edhe të Misionit ndërkombëtar apo UNMIK-ut të deritashëm në përgatitjen e strukturës bazike legjislative të Kosovës që do të jetë strukturë që do të kapërcen më shpejt këtë periudhë të tranzicionit që ne e kemi parashikuar të jetë ai 120-ditshi tjetër.
Prandaj, flas se Kushtetuta e Kosovës besoj se është gati si draft i përfunduar. Mund të ketë vetëm pjesë të makijazhit edhe aspektet teknike. Një pjesë e ligjeve të rëndësishme janë përfunduar dhe mbetet borxh që të përfundohen edhe të tjerat, të draftohen dhe të marrin natyrën e projekteve për të dalë në Parlamentin e Kosovës dhe natyrisht mbetet që edhe kjo të jetë pjesë e koordinatës së përbashkët në ecje për të proklamuar ditën e saktë realisht për të nxjerrë aktin e shpalljes së pavarësisë.

Koha ditore: A keni garanci që Kosova nuk do të shndërrohet në një Bosnjë të dytë ku Zyra e Përfaqësuesit Civil Ndërkombëtarë ka kompetenca që t’i shkarkojë edhe zyrtarët më të lartë politikë dhe sa jeni duke lobuar që të mos ndodhë kjo?

Sejdiu:
Çështja e Kosovës dhe e Bosnjës nuk mund të krahasohen në asnjë parametër dhe këtë e kemi thënë edhe në periudhat e mëhershme dhe e themi edhe tani. Kosova është sui generis dhe këtë e thash edhe në përgjigjen e mëhershme. Ne kemi kapërcyer një periudhë të tillë të përafërt sikur Bosnja që e ka. Një periudhën të cilën Kosova e ka pasur një administrim ndërkombëtarë, një institucion fuqiplotë sikur që është Përfaqësuesi Special dhe një bashkëqeverisje. Ne kemi ecur në një qasje të përbashkët në të cilën Kosova ka konsumuar këtë fuqi të rolit të veçantë të bashkësisë ndërkombëtare në rolin e marrjes së vendimeve.

Një element shumë i rëndësishëm është se ecja në Kosovë është e suksesshme, pavarësisht që ka edhe shumë çështje që ne mund t’i shohim edhe ndryshe. Mund të mos kënaqemi me to dhe realisht nuk duhet të kënaqemi. Sepse do t’u vinim pikë proceseve qoftë në aspektin e punës së institucioneve, qoftë në aspektin e jetës së demokracisë, qoftë në aspektin e jetës së përditshme, sepse ekzistojnë, hallet e qytetarëve janë këtu.
Por, nëse e marrim pjesën e shkrirjes së opinioneve të brendshme qoftë në kuptimin e lëvizjeve politike apo të asaj që është po e quaj jo konsensus i plotë, por një marrëveshje e përgjithshme apo mendim i përbashkët i qytetarëve dhe i proceseve politike është kualitet në relacion me Bosnjën.
Ju e dini sot e kësaj dite ata kanë një ndarje shumë të madhe. Ekziston një e quajtur Federatë e kroatëve dhe e boshnjakëve dhe një Republikë e serbëve dhe ato mund të jenë pjesë të pasojave të drejtpërdrejta të konceptimit fillestar dhe natyrisht atje ka ndodhur edhe shumëçka që nuk ka lejuar mundësinë e afrimit të bollshëm midis qytetarëve për arsye edhe të proceseve tragjike. Në Kosovë fatmirësisht, me përjashtim të kësaj që e kemi një refleksion hezitues të komunitetit pakicë serb, komunitetet e tjera pakicë në Kosovë janë të integruara mirë. Janë pjesë e proceseve dhe kontribuues në procese, prandaj nuk mund të shikohet edhe kjo se ne nuk kemi dhënë prova të mjaftueshme për të drejtat dhe liritë e njeriut apo liritë e komuniteteve. Edhe këto garanci që i kemi dhënë me Pakon e Ahtisaarit nuk janë të vogla.
Kapërcejnë standardet ndërkombëtare dhe janë një dëshmi e veçantë e përkushtimit tonë për të ardhmen e Kosovës. Prandaj prezencën civile më tepër do ta quaja në insistimin normal që do ta mbikëqyrë implementimin e kësaj marrëveshjeje?

Koha ditore: A konsideroni se mund të ketë probleme në implementimin e pakos së Ahtisaarit?

Sejdiu:
Unë mendoj se realisht në bazën kryesore nuk do të ketë probleme, por praktika mund të sjellë. Mund të sjellë diçka që ndoshta mund të shkoj në zhagitje ose në formën jo më të mirë të mundshme, por për ne është e rëndësishme që të japim maksimumin tonë si institucione të Kosovës dhe të qytetarëve, në mënyrë që t’i kuptojmë ecjet tona. Në këtë aspekt ne duhet të japim kontributin, që ky proces të realizohet si një projekt it ë mirës së përbashkët. Flas, në një refleksion të veçantë për pozitën apo për akomodimin e pakicave që i kemi në Kosovë.
Koha ditore: Në kohën kur po pritet të finalizohet procesi i statusit, nga Beogradi zyrtar vijnë kërcënime të ndryshme, që në masën më të madhe kanë të bëjnë me bllokadën që Serbia mund t’ia bëjë Kosovës në aspektet ekonomike, pas shpalljes së pavarësisë. Çfarë rreziku potencial përbëjnë për Kosovën këto lloj kërcënimesh?

Sejdiu:
Një gjë duhet ta them qartë se Beogradi nuk është ai që determinon të ardhmen e Kosovës. Beogradi ka qenë faktor i dhunshëm në prolongimin e procesit të statusit deri tani. Beogradi ka qenë faktor i përgjakjes së Kosovës dhe i përgjakjes së të tjerëve përreth, prandaj edhe për këtë arsye e ka marrë ndëshkimin e përgjithshëm ndërkombëtar. Ekziston e gabuar teza, të cilën e gjejmë aty-këtu se Beogradi duhet të tërhiqet me fytyrë apo t’i sigurohet një kanal i tërheqjes me fytyrë në relacion me këto procese në të cilat ndodhet për të ruajtur fytyrën e vetë. Realisht ata e kanë humbur fytyrën, flas në kuptimin e mekanizmave që kanë ushtruar dhunë apo planifikim të vrasjes totale, flas për Kosovën drejtpërdrejt. Prandaj, ne nuk konsiderojmë se Serbia ka rol të pengimit të mëtejmë të procesit. Është shumë me rëndësi që Beogradit i është bërë me dije se duhet të tërhiqet nga kjo gjuhë dhe nga kjo retorikë që ai e përdorë në relacion me Kosovën. Duhet të tërhiqet nga pretendimet që i ka për destabilizimin e Kosovës dhe aspektet e tjera që i ka planifikuar, qoftë nëpër manifestimet simbolike me ato “Gardat e Car Lazarit”, apo format e tjera të strukturave paralele që ekzistojnë në disa pjesë të Kosovës dhe instrumentalizimin e tyre të vazhdueshëm, me shpresën se ata janë faktorë që mund ta mbajnë Kosovën pezull. Thjesht, Serbia nuk mund të jetë bos i lirisë së të tjerëve, në kuptimin e asaj që të gjithë duhet t’i nënshtrohen, dhe të jetë epiqendër rreth të cilës duhet të zhvillohen politikat e Evropës Juglindore. Ka përfunduar ajo logjika e dikurshme, Ballkani i ballkanasve në kuptimin e dominancës së Serbisë ndaj vendeve të tjera të vogla të formuara pas luftërave ballkanike.
Prandaj, unë them se në këto procese nëpër të cilat kemi kapërcyer, Beogradi nuk ka demonstruar energji pozitive. Mbase mund të ketë shpresë te ndërkombëtarët se mund të ketë lëvizje të brendshme dhe ne e inkurajojmë, nga ana jonë, që të ketë lëvizje që e çliron Beogradin nga kjo qasje, që tashmë është e tejkaluar, është e shekullit të kaluar.
Çështje tjetër është se nuk është as në interesin e tyre që të mbesin peng të këtyre qasjeve. Populli serb ka nevojë që të jetë pjesë e lëvizjeve integruese në Bashkimin Evropian. Ajo e fundit, që ka dalë këto ditë se ne kërcënojmë secilin shtet me prishje të marrëdhënieve diplomatike apo se, neve s’na intereson BE-ja, është një çështje që duhet analizuar më mirë brenda vetvetes.

Koha ditore: Po çka nëse Beogradi vendos të hyjë në konflikt të ri me Kosovën?

Sejdiu:
Nëse Beogradi do të ketë ndjenjën e hyrjes në një konflikt të ri me Kosovën, nuk e ka vetëm Kosovën partner ballafaques në këtë konflikt apo qytetarët e saj që duhet të mbrojnë lirinë e vetvetes, por ka një botë të tërë, një mekanizëm të fuqishëm ushtarak, pra NATO-n, që ka për përkujdesje funksionin e saj për paqen dhe stabilitetin. Ne nuk inkurajojmë që të ndodhë një gjë e tillë, sepse kjo nuk është në interes të askujt, por këta e kanë provuar se çka do të thotë ballafaqimi me forcat e një bote demokratike. Ndonjë zë i rrallë rezonabël, që ka thënë se duhet të hiqni dorë nga kjo qasje, apo ndonjë dikush që e thotë këtë gjë, më tepër për të shpëlarë veten në kuptim të mbajtjes ende në tension të deklaratave të fuqishme ne relacion me Kosovën para qytetarëve të tyre.
Për ne është me rëndësi që të mbajmë qëndrimin tonë esëll, të mbajmë stabilitetin tonë, të mos biem pre e provokimeve që mund të na vijnë, sepse mund të vijnë.
Realisht mund të vijnë në forma jokonvencionale, çfarë Beogradi di t’i bëjë ndaj të tjerëve. Dhe ne për këtë jemi dëshmitarë se në çfarë qasjesh ata mund të nisen, që praktikisht mendja e njeriut nuk mund t’i supozojë.
Dhe çështje e veçantë është se sa do që këta të tentojnë që, ta zëmë, t’i bllokojnë kufijtë, çështjen e tregtisë, le ta analizojnë se ku do të jetë rezultati për ta. Realisht, Kosova importon artikuj nga Serbia, por importon me parat e veta. Nuk i merr falë. Gjithmonë i ka paguar. Për ne është me rëndësi që komuniteti serb që jeton në Kosove ta kuptojë këtë kohë dhe ka shenja të mira. Dëgjoj edhe nga reportazhet tuaja që i botoni në gazetë, deklarime inkurajuese. Atij i intereson jeta, dhe atë jetë duhet ta garantojë dikush. Nuk them se ata janë pjesë e një oaze të izoluar ndaj të cilëve do të ketë trajtime të tjera në kuptimin e rrezikimit apo mosrrezikimit të jetëve të tyre. Jo. Ata do të jenë qytetarë të barabartë. Këtë e kemi thënë dhe do ta bëjmë si institucione të vendit dhe ato ndërkombëtare të sigurisë. Prandaj, ne nuk japim mesazhe të konfronteve. Nuk do t’u përgjigjem rezolutave të tyre dhe agresioneve kushtetuese, që nganjëherë për fat të keq të koordinuara me shumë faktorë, të cilëve Serbia ua ka parë gjithherë sherrin.
Kini parasysh projektin e Akademisë së Shkencave…, projektin e Kishës Ortodokse Serbe, projektet e qeverisë, parlamentit, që të gjitha janë të një vale.
Nuk dua të kthehem në historitë e mëhershme, por është një politikë që realisht Serbinë, vet e mban peng tash e sa vjet dhe që realisht e ka vënë në bankën e të akuzuarve. Prandaj, njerëzit e saj janë dhe do të jenë në Hagë, pavarësisht se në skutat e saj ende fshihen kriminelet më të mëdhenj që kanë bërë krime në Kroaci, Bosnjë apo Kosovë.

Koha ditore: Institucionet e Kosovës sot nuk e kontrollojnë një të tretën e territorit të vendit. Sa paraqet problem kontrolli i territorit për njohjen ndërkombëtare dhe sa shihni rrezik në veri apo në disa pjesë të Kosovës pas shpalljes së pavarësisë?

Sejdiu:
E para është ende reale që ka ende probleme në disa pjesë të caktuara të Kosovës, flas për pjesën e veriut të Kosovës. Ka një gjendje faktike të trashëguar prej 1999 e këndej që përcillet me joplotëninë e funksionimit të institucioneve të Kosovës në radhë të parë, por edhe të institucioneve ndërkombëtare. Është një gjendje që praktikisht ka inkurajuar që të mbetet në tension të vazhdueshëm edhe jeta e qytetarëve dhe që nuk ka lejuar një mundësi të integrimit të plotë të tyre. Flas edhe për serbët që të kthehen në pjesët e tjera të Kosovës sikur edhe shqiptarët të kthehen nëpër shtëpitë e veta. Ky është një proces paralel që duhet të ndodhë.
Çështja e dytë është se megjithatë Kosova i ka kufijtë e vet. Këta kufij janë të njohur ndërkombëtarisht. Në këta kufij, si forca të sigurisë janë forcat e KFOR-it apo NATO-s. kini parasysh se për këta kufij janë dhënë përgjigjet e Grupit të Kontaktit. Në kohën kur është supozuar se do të ketë kërkesa për ndarjen territoriale të Kosovës është dhënë përgjigja në ato tri parimet që unë do t’i quaja si filozofi në vete fundvitit të 2005-s.
Nuk ka ndarje të Kosovës, nuk ka kthim të Kosovës përtej 1999, dhe nuk ka bashkim të Kosovës me ndonjë vend tjetër. Këtu njerëzit e kanë kuptuar se Kosova nuk mund të bashkohet me Shqipërinë. Këtë e kemi elaboruar nëpër shumë takime. Por s’ka bashkim as me Serbinë. Prandaj, janë të kota ato qasjet për unione apo format e tjera të cilat praktikisht kanë qenë zgjedhje të këqija. Kemi shembullin e Malit të Zi. Por, pse Mali i Zi nuk ndejti me Serbinë. E pse u dashka shqiptarët të rrinë, kur kanë cilësi krejt të tjera.
Te elementi i tërësisë territoriale, duhet bërë një analizë më e thellë. Për çka është dhënë kjo formulë dhe për çka është dhënë përgjigje në proceset e mëvonshme të lëvizjeve që janë bërë me ato testimet se mund të bëhen ndarje territoriale. Por, kjo ka të bëjë me stabilitetin e përgjithshëm të Evropës Juglindore. A do të jetë më lehtë të stabilizohet Kosova në tërësinë e saj territoriale, duke përfshirë edhe aspektin e funksionimit të institucioneve në tërë territorin e saj dhe që këtu të bëhet një investim i veçantë ndërkombëtarë, sepse ICO-ja do të jetë bashkë me forcat e KFOR-it këtu, dhe të mos lejohet përmbushja e apetiteve separate se procesi do të përfundojë me Kosovën nëse i shkëputet diçka, apo të hapen kartat e tjera, të cilat realisht nuk zgjidhin probleme, të cilat realisht do të hapin kutinë e Pandorës dhe çështjet do të merrnin përmasa në një zinxhir tjetër.

Koha ditore: Kjo që po thoni ju nënkupton bashkimin me Shqipërinë, apo jo?

Sejdiu:
Është shumë me rëndësi të themi se nuk përfundon me aq. Do të vijë sigurisht çështja e shqiptarëve dhe pozita e tyre në tri krahinat jugore të Serbisë. Do të vijë në pyetje çështja e shqiptarëve që s’mund t’ua ndalësh qasjen e tyre në Maqedoni, apo çështja e shqiptarëve në Mal të Zi. Kosova ka çmuar realitetet e Evropës Juglindore e edhe këta kufij dhe i ka dhënë përgjigjen e saj qysh në fillim të viteve 90. ne jemi për respektim të kufijve. Kosova nuk ka pretendime ndaj kufijve të të tjerëve. Kosova e çmon dhe investon për stabilitetin e saj të brendshëm por edhe për stabilitetin regjional, flas në radhë të parë, të Maqedonisë, por edhe të tjerëve. Dhe se shqiptarët, nëse duhet të japim edhe këtë përgjigje, të jenë faktorë konstruktivë në stabilitetin e këtyre vendeve me kusht të realizimit të interesave të tyre nacionale mbi bazë të standardeve. Dhe këto procese janë në ecje të mirë.
Natyrisht se mund të ketë vështirësi, por s’mund të jetë ajo që Kosovës t’i ndahet një pjesë dhe të ndalen çështjet e tjera. Janë edhe refleksione të tjera që e kapërcejnë edhe rajonin. Nuk e di që bashkësia ndërkombëtare është e gatshme t’i hyjë një loje e cila, mbase për Serbinë mund të jetë joshëse, por nuk e di që hesapet bëhen kaq lehtë pa hanxhinjtë kryesorë. Flas në kuptimin e asaj se edhe Kosova e ka përgjigjen e vet në këtë aspekt. Prandaj, ne çmojmë këtë realitet, investimin ndërkombëtar.

Ne duhet të japim një provë më tepër në kuptimin e zbërthimit të asaj që është në mitin e Platonit. A duhet të mbyllen ata njerëz Brenda vetvetes dhe të mos shohin realitet tjetër. Në Kosovë ka zhvillime, ka progres por ka edhe vështirësi.

Kosova është në eurozonë, para shumë vendeve të tjera. Këto çështje duhet të analizohen mirë, duhet të jepen sinjale mbështetëse, flas edhe nga ana jonë, në kuptimin e aktivizimit të institucioneve për të bërë punën e përditshme, por natyrisht edhe të mbështetjes ndërkombëtare të paekuivoke. S’mund të konsiderohet një gjendje për të qenë konflikt i ngrirë për të shpërthyer më vonë, sepse nuk sjellë asgjë. Realisht, atëherë do të ishte një rrezik, por duhet të jepen sinjale të prera, e që janë dhënë. Kini parasysh demarshin e katërshes që i është dhënë Serbisë këto ditë, se s’mund të jetë Serbia ajo që mund të ndërhyjë ushtarakisht në Kosovë, apo të bëjë diçka tjetër, qoftë me pasurit ujore të Gazivodës apo diçka tjetër. Sepse ka të bëjë me politika që nuk janë të nivelit të një qasje lokale, por që reflektojnë në aspekte shumë të tjera.

Koha ditore: Çka po ndodh me koalicionin?

Sejdiu:
Ndodhemi para një procesi përmbyllës të bisedimeve. Ne kemi biseduar me Partinë Demokratike të Kosovës në nivel parimesh. S’mund të them se është përfunduar procesi në skemën se çfarë duhet të dizajnohet dhe të jetë diçka finale. Për ne është me rëndësi që ka qenë një qasje korrekte e dyanshme për këtë proces dhe është me rëndësi që i kemi kuptuar përgjegjësitë që bartim dhe për kohën që jetojmë dhe kërkohet një maksimum i angazhimeve tona në mënyrën më serioze të mundshme dhe mendoj se është e interesit të përbashkët sa më shpejt të konstituohen organet e reja: parlamenti, qeveria dhe të ecet në rrugë të bashkëpunimit, pavarësisht se cili do të jetë dizajni pozitë dhe opozitë.
Është shumë me rëndësi që pozita të vihet në pozicionin e kontrollit të vetvetes, në radhë të parë, të interesohet për implementim të projektit që ka, të interesohet që të mos lërë asnjëherë zbrazëtira që të identifikohen prej opozitës si pika të dobëta. Prandaj, mund të them se është shumë e rëndësishme që premtimet që u janë dhënë qytetarëve të jenë të realizueshme.
Dhe nesër nëse jo atëherë do të ballafaqohemi me to. Ne çmojmë këtë qasje të përfundohet me shpejtë. Kosova është e gatshme që të ndjekë në përgjithësi trendet demokratike, të bëjë konstituimin e institucioneve dhe mendoj se do të jetë shembull edhe për vendet e rajonit.

Koha ditore: Ju jeni marrë vesh që të mbani postin e presidentit, pesë ministri, ndërsa PDK-ja t’i ketë shtatë ministri, kryeministrin, kryetarin e Kuvendit dhe tri ministri për komunitetet?

Sejdiu:
Ne s’e kemi ndarë formulën finale ende. Ka disa çështje që janë pjesë të kornizës themelore të nivelit të parimeve dhe do të përfundohet besoj këto dy ditë. Të shohim.

Koha ditore: A mendoni se duhet ta merrni prapë legjitimitetin në Kuvendin e ri të Kosovës që ka qenë edhe parimi i parë i platformës së Partisë Demokratike?

Sejdiu:
Unë mendoj se do të përfundojë çdo gjë si duhet në kuptimin e marrëveshjes. Për mua është shumë me rëndësi që unë ushtroj funksionin mbi bazë të dispozitave në fuqi.
Është shumë e rëndësishme dhe do të merremi vesh se cili do të jetë varianti më i mirë në mënyrë që të kemi një konsolidim të mirë dhe stabilitet të përgjithshëm të institucioneve të Kosovës.

Koha ditore: Të ndalemi pak te partia të cilën ju e drejtoni. Pse u përça dhe pse humbi LDK-ja në zgjedhjet e fundit. A i kini analizuar shkaqet dhe pasojat e kësaj rënieje?

Sejdiu:
Mund të them se LDK-ja ka pasur disa zhvillime për të cilat opinioni është i njohur me to. Mendoj se pas Kuvendit të VI një pjesë e anëtarësisë kanë pasur një qasje tjetër dhe mbi këtë bazë është krijuar një formacion i ri politik, që sot i ka edhe anëtarët e vet në Kuvendin e Kosovës. Ne do të bëjmë një analizë më të thellë, sepse nuk është rezultati i pritur për LDK-në. Kjo do të bëhet në nivel të Kryesisë dhe të Këshillit të Përgjithshëm ndërkohë. Sigurisht se LDK-ja, sikur çdo parti tjetër në Kosovë ka ende nevojë të punojë në profilizimin e formatit të vet dhe në përmbushjen e kritereve më të mira të mundshme në kontekst të asaj që mund të ketë një parti moderne properëndimore. Prandaj, janë shumë faktorë që në një formë apo formë tjetër mund të kenë refleksionet e tyre edhe në çështjen e rezultatit. Por ajo që mund të them dhe e them me përgjegjësi se LDK-ja mbetet ndër subjektet politike më serioze në Kosovë. Do të ushtrojë rolin e vet në mënyrën më të mirë të mundshme nga pozicioni që ka si një parti me një strukturë, kapacitete dhe potenciale të saj dhe s’mund të them se ky rezultat mund të pasqyrojë realisht fuqinë e saj. Ne e kemi përgjigjen e parë në këtë drejtim se janë shumë faktorë që mbase do të analizohen në një kohë tjetër dhe do të ketë përgjigje.

Për ne është me rëndësi që e çmojmë këtë proces nëpër të cilin ka kaluar Kosova, në çështjen e mbajtjes së trendit demokratik dhe të legjitimimit të institucioneve të Kosovës dhe ecjes së përbashkët për t’iu përgjigjur të gjitha sfidave që kemi para vetes.