“Alsat”: PRESIDENTI OBAMA E KA DEKLARUAR QARTË PËRKRAHJEN PËR KOSOVËN

Po, unë mund të them se ka qenë një vizitë jashtëzakonisht me peshë, veçanërisht për mundësitë që patëm dhe i shfrytëzuam mirë. Në takimet e shumta që kisha unë dhe Ministri i Jashtëm, në fokus themelor kemi pasur takimet me presidentët, udhëheqësit, kryeministrat apo ministrat e jashtëm të vendeve që nuk e kanë njohur ende Republikën e Kosovës, me qëllim që t’i informojmë për zhvillimet e përgjithshme në Kosovë.

Alsat: Kulmi i aktivitetit të Presidentit të Kosovës, Java në New York, në punimet e Asamblesë së Kombeve të Bashkuara, sesioni 64 i saj. Patët një aktivitet të ngjeshur, si e përkufizoni ju tashmë që jeni kthyer në Prishtinë, si ka qenë kjo javë për Kosovën?

Presidenti Sejdiu:
Po, unë mund të them se ka qenë një vizitë jashtëzakonisht me peshë, veçanërisht për mundësitë që patëm dhe i shfrytëzuam mirë. Në takimet e shumta që kisha unë dhe Ministri i Jashtëm, në fokus themelor kemi pasur takimet me presidentët, udhëheqësit, kryeministrat apo ministrat e jashtëm të vendeve që nuk e kanë njohur ende Republikën e Kosovës, me qëllim që t’i informojmë për zhvillimet e përgjithshme në Kosovë. Pra edhe për kohën e dëshmimit të Kosovës si shtet i qëndrueshëm dhe të njëjtën kohë ishte po ashtu ndjenja jonë e veçantë e kënaqësisë që patëm takime edhe me udhëheqës të vendeve që e kanë njohur Republikën e Kosovës dhe që e mbështesin atë fuqishëm në ecjen e saj të suksesshme siç janë vetë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Alsat: E veçoni takimin me Presidentin Obama, në atë drekën transatlantike ku ishin të gjithë liderët e vendeve

Presidenti Sejdiu:
Absolutisht, është një mundësi e mirë që ishte. Unë isha edhe në pritjen tek presidenti Obama dhe një minutazh jo të gjatë por një kohë që më mjaftoi mua të them dhe vetë Presidentit që të shprehim edhe konsiderata reciproke më të lartat por edhe të njëjtën kohë përkushtimin.

Alsat: Si do të vazhdojë përkushtimi i administratës Obama për Kosovën?

Presidenti Sejdiu:
Unë them se është i deklaruar qartë, edhe në kohën kur Presidenti Obama ka marrë mandatin edhe në kohën themi të këtyre zhvillimeve tjera me operime konkrete. Në një mundësi të parë që ne kemi pasur menjëherë, në pak kohë pas marrjes së mandatit që të bëjmë një vizitë të rëndësishme në Washington në takimin me zëvendëspresidentin Bajden, sekretaren e shtetit Klinton dhe me personalitete të tjera. Dhe tash, pra, ishte ajo që unë kërkova drejtpërsëdrejti nga Presidenti Obama që të vazhdohet me mbështetjet për sigurimin e njohjeve të reja, me mbështetjet në zhvillimin ekonomik të Kosovës dhe me mbështetjen që gjithmonë është në kuadër të treshit të madh të themi të çështjeve që ka të bëjë me sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës. Prandaj ky përkushtim ekziston, në këtë kohë apo në këtë pritje pata mundësinë që të takojë këshilltarin e sigurisë nacionale z. Xhons, të takoj zëvendëssekretarin e shtetit z. Filip Gordon, të takoj po ashtu ndihmëszëvendëssekretarin e shtetit z. Stjuart Xhons, të takoj miqtë e Kosovës që janë po ashtu me aranzhmane të drejtpërdrejta për Kosovën z. Daniell Frid dhe Rodmari Dikarlo dhe personalitete të tjera të rëndësishme të jetës shtetërore dhe politike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Po kështu, në këtë kohë të pritjes, flas në takimin me presidentin Obama, pata një mundësi të veçantë që të bisedoj për herë të parë me Kryeministrin e Mbretërisë Spanjolle z. Zapatero, që e veçoj nga takimet.

Alsat: Qëndrimet që ka mbajtur Spanja deri tani për Kosovën…

Presidenti Sejdiu:
Edhe nga fryma e deritashme bisedimeve që kemi pasur apo refleksioneve që kanë shprehur, unë them se e veçantë e këtij takimi është se Spanja edhe pse do të marrë udhëheqjen e Bashkimit Evropian do të jetë konsekuente në kuptimin e mbështetjes së politikave të përbashkëta evropiane në relacion me Kosovën. Do të jetë aktere e rëndësishme në kuadër të misionit të EULEX-it, dhe do të jetë në të njëjtën kohë në një studim të thellë të çështjes apo kërkesës së Kosovës për njohje.
Qëndrimi i Zapateros tash për tash ishte i qartë, se nuk do të ketë njohje në kohë të afërt nga Spanja, por natyrisht se është një kërkesë që i ka arsyet e veta dhe se është në gjendje vërtetë ta analizojë se çështja e Kosovës dhe zhvillimet apo çështjet e brendshme të Spanjës dallojnë.

Alsat: Angazhimi gjatë gjashtëmujorit nën udhëheqjen e BE-së do të jetë i rëndësishëm...?


Presidenti Sejdiu: Besoj se do të jetë tepër i rëndësishëm. Për ne është me rëndësi që të vazhdojmë kontaktet e mëtejshme, pra ishte një përkushtim edhe i tillë. Dhe në këtë kohë natyrisht se kam takuar edhe president të vendeve të tjera të shumta, duhet të veçoj takimin që e kisha po kështu me Presidentin Mesiq, flas si një president i një vendi që mbështet fuqishëm Kosovën në ecjet e mëtejshme, takova Presidentin e Malavit, pra një vend që dha garanci se shumë shpejtë do të shkojë me njohje, takova Kryeministrin e Tuvalusë, që shprehu qëndrimin e vet se janë të gatshëm të procedojnë me vendimin e tyre them gati të marrë për njohjen e Republikës së Kosovës. Pastaj kam takuar Presidentin e Nepalit, përfaqësues të Xhamajkës, të Granadës, Presidentin e Qipros, Kryeministrin e Turqisë, Kryeministrin e Bangladeshit dhe personalitete të shumë vendeve, besoj që ju keni përcjellë statistikat e kohës.

Alsat: Sa premtime kemi le të themi për Kosovën?

Presidenti Sejdiu:
Unë, mund të them se 3-4 premtime ishin të drejtpërdrejta, marrë edhe takimin që kisha me emirin e Katarit, pra një takim jashtëzakonisht i frytshëm dhe dhënien e përkushtimit të tyre se vërtetë do të procedojnë shpejtë. Jo nga afër të gjitha zhvillimet, dhe besoj se ata do të dalin me një njoftim jo larg. Takova edhe Kryeministrin e Kuvajtit dhe Ministrin e Jashtëm të Pakistanit dhe këta po të njëjtën kohë i vlerësojnë pozitivisht zhvillimet tona dhe të njëjtën kohë them se do të analizojnë besoj edhe me shpejtësi për të marrë vendimet, por është në ta që të japin komunikimet e tyre. Në të njëjtën kohë, unë kisha kënaqësinë po ashtu që të kem biseda të përzemërta me Kryeministrin e Turqisë, z. Erdoan, me sekretarin e përgjithshëm të Organizatës së Konferencës Islamike, ku kisha një mundësi po të veçantë që të marrë pjesë në dyzetvjetorin e kësaj Organizate dhe aty të takoj shumë burrështetas nga vende të ndryshme sikurse që takova edhe Presidentin e Sudanit edhe përfaqësues të vendeve të tjera të Botës Arabe, me këtë rast Ministrin e Jashtëm të Arabisë Saudite dhe personalitete të tjera. Dhe them paralelisht se ishte tepër me peshë edhe mundësia që në kuadër të kësaj të dëgjoj mesazhin pikërisht të z. Isanovllu në një lobim aktiv që ai e bën që edhe vendi i tij e bën për të nxitur vendet e tjera për ta njohur Republikën e Kosovës. Prandaj, këto mundësi ishin të veçanta dhe ishte një mundësi tjetër që unë po ashtu e shfrytëzova, një asociacion i udhëhequr nga Instituti Rogers që kishte të bëjë me takimin e liderëve të Ballkanit Perëndimor, në këtë takim natyrisht se ishin përfaqësues të të gjitha vendeve të Ballkanit Perëndimor me përjashtim përfaqësues të Serbisë edhe pse kishim një konsultë të tyre prezent. Cila ishte fryma e këtij takimi, ku pata nderin edhe unë të prezantohem me fjalë të shkurtra. Ishte gatishmëria e të gjitha këtyre vendeve që të ecim shpejt në bashkëpunimet e tyre të ndërsjella me frymën e asaj që e quajmë politika të përbashkëta apo vizion i përbashkët euroatlantik. Prandaj, nuk pash diferenca në qasje, pash gatishmërinë që e kaluara e hidhur ta zëmë sikur e jona, apo e Bosnjës, Kroacisë të mbetet vetëm në nivel kujtese por të ketë një nivel të bashkëpunime të reja që do të përshpejtojnë edhe zhvillimin ekonomik të rajonit edhe zhvillime të tjera. Dhe një mundësi e gjithmonshme e kësaj kohe ishte edhe takimet e shpeshta që kisha me Kryeministrin Berisha. Në këtë kuadër, ne patëm mundësinë që të marrim pjesë në një ceremoni të veçantë të organizuar nga Këshilli Shqiptaro – Amerikan, me rastin e dorëzimit të çmimit vjetor Presidentit Ahtisaari, negociatorit kryesor apo emisarit special të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, ku takuam edhe personalitete tjera të rëndësishme.

Alsat: Do ta veçojmë më poshtë rolin e delegacionit të Shqipërisë gjatë javës në OKB, por doja t’ju pyesja për atë që në Tiranë nga New Yorku por edhe këtu në Prishtinë, padyshim erdhi si incidenti mes Tiranës dhe Beogradit. Në momentin që z. Hyseni, ministri i Jashtëm, dhe delegacioni kosovar u ftua nga delegacioni i Shqipërisë në momentin që z. Berisha do të mbante fjalimin në emër të Shqipërisë para OKB-së. Si e patë këtë incident dhe protestën e Beogradit edhe të mëvonshme edhe ndaj vizitës suaj si President i Kosovës atje, por edhe fjalën e z. Tadiq në OKB?

Presidenti Sejdiu:
Po, përpjekja e tyre ishte e orientuar në dy-tre rrafshe. Në pjesën e parë të përpjekjeve për të penguar vendet e shumta që të takohem me to, përpjekja e dytë ishte që ata të lobojnë me fushatën e tyre në formë negative dhe ajo e treta që doli në vrazhdësinë e vet ishte përpjekja që të pengojnë edhe prezencën time edhe të ministrit të jashtëm në Kombet e Bashkuara. Në këtë rast edhe ftesa e drejtpërdrejtë e Ministrit të Jashtëm, meqë unë isha në nisje për rrugë që të marrë pjesë në debatin e Asamblesë së Përgjithshme gjatë kohës kur do të ketë Kryeministri Berisha fjalën. Qëllim i tyre besoj se ka qenë shumë djallëzor, ka qenë e para që të testohet gatishmëria ose mosgatishmëria e vendeve të tjera anëtare të Kombeve të Bashkuara për të reaguar apo mosreaguar rreth prezencës së Kosovës aty, deri në ndjenjën për ta nxitë apo ngritë në niveli skandali. Dhe e dyta, që mendoj se djallëzia ka qenë aq më tepër për të lidhë një që ata vazhdimisht e thonë për të vënë hipotekë, interesimin e veçantë të Republikës së Shqipërisë për të ndihmuar Kosovën. Dhe gjoja se, edhe Republika e Shqipërisë edhe Republika e Kosovës dëshirojnë diçka tjetër jashtë atij kontekstit të rrafshit normal të komunikimeve edhe asaj që ne kemi prezantuar për realitetin ekzistues të dy shteteve sovrane në Evropën Juglindore, ku janë shumica shqiptare. Pra, nuk ishte kjo krejt e thjeshtë dhe e katërta nga kjo ishte që të kapet karremi i tyre, që të bëhet një përplasje apo një debat në formën çfarë serbët e dëshirojnë ta personalizojnë këtë çështje në nivel të konfliktit personal dhe pastaj të kapërcen përtej atyre procedurave normale që çdo shtet sovran ka të drejt që të bëjë ftesë. Pra, ishte kjo edhe përgjigja normale që jep sekretariati i Kombeve të Bashkuara, sepse një shtet sovran ka të drejtë të ketë mysafirin e vetë brenda në sallë dhe të dëgjohet fjala dhe përkushtimi, që ishte jashtëzakonisht thjesht një përkushtim transparent dhe i gjallë me argumente për atë se çfarë angazhohet Republika e Shqipërisë në këtë rast. Angazhohet për një Kosovë të pavarur, e partneritetit me të gjithë dhe angazhohet po ashtu për të kuptuar dhe bota tjetër se Kosova është një realitet pozitiv. Është një realitet kundër të gjitha atyre parashikimeve të këqija që i ka parapri të themi propagandë ti paraqesë Serbia në kohën e para shpalljes së pavarësisë por edhe në zhvillimet tjera të mëvonshme me incidentet e saj. Pra, mund të them se nuk patën sukses, me rëndësi që ne ishim gjatë gjithë kohës në përcjellje të punimeve me mundësitë e mëdha të kontakteve që kishim, në kontaktet bilaterale se s’mund të ndalen shtetet sovrane dhe e drejta e tyre që të dëgjojnë themi edhe fjalën tjetër.
Dhe s’janë të rëndësishme tash këto që mund t’i marrim në dy dimensione eventuale, paralajmërimin me shqetësimin të Ministrit të Jashtëm të Serbisë, se do të jetë një valë e re e njohjeve. Kjo e para, mund të jetë mbase si një kërkesë dhe transparencë e tyre për t’u shpërlarë para publikut të tyre, bëmë çfarë bëmë, por nuk mund të bëjmë atë, apo e dyta se nëse po e marrim kanë ndonjë sukses eventual për të ndalë dikë që të studiojë çështjen e Kosovës edhe pak. E shihni, se sa vështirë ka qenë por ne jemi ata që ndalëm proceset, në një formë të destruksionit. Prandaj, them se në Kombet e Bashkuara në këtë kohë, por them edhe në gjithë përplasjet e tjera diplomatike kemi dy tablo apo dy oferta themelore që njerëzit duhet ti shohin. E para, një qasje tërësisht joracionale dhe arkaike që Serbia dhe diplomatët e saj dhe kreu i saj shtetëror e bëjnë, pra kundër çdo logjike normale, me gjithmonë atë vizion që ka qenë i njëlloj edhe në kohën e Milosheviqit dhe të gjithë atyre që kanë propaguar idenë e të qenurit hegjemon të Serbisë, ndaj të gjithë të tjerëve dhe kërkush s’duhet të hajë bukë dhe të pijë kafe pa lejen e tyre. Dhe në anën tjetër, një vizion i Kosovës që prezantohet në këtë rast dhe i mbështetësve të Kosovës, në këtë kuadër edhe i Shqipërisë por edhe i vendeve të tjera se si të punohet për fatin e mirë të njerëzve, të qytetarëve të një vendi dhe të bashkëpunimit të një vendi me vendet e tjera për të sjellë paqen, stabilitetin dhe partneritet e mira ekonomike dhe te gjitha fushave dhe për të qenë të asociuar mirë, me rol të veçantë serioz në mekanizmat ndërkombëtarë.

Alsat: Gjatë ditëve të qëndrimit në New York, a patët rastësi të takoheni apo të përballeni me Presidentin Tadiq?

Presidenti Sejdiu:
Jo, unë jam takuar them në një hapësirë në kohën e pritjes për t’u takuar me Presidentin Obama, pra në Metropolitin. Dhe ishte thjeshtë, themi i vetmuar.

Alsat: Takimi i vetëm që z. Tadiq nuk e bojkoton ku është Presidenti i Kosovës?

Presidenti Sejdiu:
Unë them ishte tërësisht i vetmuar dhe nuk e pashë për këtë kohë mund të ketë pasur mbase pak ndonjë prej delegacioneve që ka pasur ndonjë komunikim, por një njeri të humbur në një hapësirë. Dhe të themi, i humbur në një realitet praktik dhe natyrisht se nuk kishim as shtrëngim dore dhe secili në rrugën e vet. Unë nuk e quaj qasje timen, po e quajmë armiqësore apo dëbuese që t’i them edhe tungjatjeta njeriut, por të njëjtën kohë edhe t’i them ndal se është një kohë tjetër. Nuk mund të imponosh me kryeneçësi këtë që ti e vazhdon, që është në dëm edhe të popullit serb. Pavarësisht prej kësaj, unë mund të them se sigurisht do të vijnë kohë që ne e kemi thënë gjithmonë që të ketë bashkëpunime mes dy vendeve sovrane. Është shumë me rëndësi që këta njerëz të gjejnë forcë dhe guxim dhe të pranojnë këtë realitet për hir edhe të qytetarëve serbë, sepse njohjet e reja për Kosovën nuk mund t’i pengojnë, mbështetjen që i epet nga vendet e tjera që Kosova të jetë anëtare në organizmat ndërkombëtarë nuk mund të ndalin. Perspektivën apo vizionin për të qenë në Evropë dhe në NATO, nuk mund të ndalet dhe të shpejtojnë edhe vetveten, absolutisht pse t’i mbajnë pengë edhe qytetarët serbë. Sepse ka një kategori e tyre që fatkeqësisht, flas për serbët në Kosovë, ende mendojnë se duhet të valojë gjithmonë ideja e tyre e një Serbie çfarë ata e mendojnë dhe natyrisht e heqjes së mundësisë të tjerëve që të jenë qytetarë të barabartë të një vendi sovran të ri. Prandaj, ne e kemi ofertën që ua kemi thënë, ata janë njerëz të Kosovës, nëse e duan Kosovën si atdhe të tyre do të jenë natyrisht sikur edhe çdo qytetarë tjetër.

Alsat: Duke parë trendin e mënyrës se si po ec procesi i njohjes së pavarësisë së Kosovës apo edhe këtë sesion të radhës në çdo shtator, në çdo vjeshtë në OKB, kur e shikon vizionin e tij Presidenti i Kosovës, që Prishtina do të flas vetë për Kosovën atje dhe kur do të jetë hera e fundit që do të flasë Shqipëria?

Presidenti Sejdiu:
Unë besoj se nuk do të jetë e largët, do të punohet në intensitet të shtuar, sidomos edhe në këtë periudhë që vjen jo vetëm në stil fushate ta zëmë se kur janë sesionet dhe të shikohen mundësitë, por edhe në një punë permanente që do të bëhet nga institucionet e vendit, pra edhe nga Presidenti, Ministria e Jashtme dhe Kryeministri. Por do të jetë edhe një angazhim permanent i miqve të Kosovës, për të nxitur apo për të ndezur dritat të themi edhe tek ndonjë vend që mbase mund të pres, po e marrim një qëndrim këshillues të Gjykatës Ndërkombëtare. E di se një numër i vendeve presin edhe këtë, më tepër ndoshta si pjesë të arsyetimit për vendimet e vetvetes që kemi shikuar edhe këtë se çfarë do të jetë verdikti i Gjykatës Ndërkombëtare për të ecë më tej. Ne e dimë se ai vendim s’mund të jetë tjetër pos një vendim që realisht në esencën e vet do të ketë të notuar apo në konsideratë vullnetin politik të një vendi dhe këtë proces të zhvillimeve të fuqishme, reale dhe pozitive që i ka bërë Kosova si vend sovran.

Alsat: Meqenëse prekëm çështjen e asaj që tashmë quhet legjitimitet i pavarësisë së Kosovës nga kërkesa e Beogradit në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë, a e ka frenuar le të themi njohjen?

Presidenti Sejdiu:
Mundë të ketë, unë them se mund të ketë vende që e presin këtë, ka ndonjë vend që drejtpërdrejt na e ka deklaruar këtë, për shembull Egjipti e thotë kësisoj. Ne do të presim, nuk kemi qëndrim negative dhe do të presim edhe këtë procedurë që të kapërcejë, prandaj unë mendoj se Gjykata do të shpejtojë me punën e vetë. Tash në dhjetor do të kemi debatin e parë do ta quaj apo prezantimet e para në 1 dhjetor dhe pastaj mund të ketë pak muaj që do të jenë të analizave të brendshme që ata do t’i zhvillojnë të argumenteve që janë shtruar pro dhe kontra dhe të nxjerrin një qëndrim final.

Alsat: Si është përgatitur Kosova për këtë seancë të parë të një dhjetorit?

Presidenti Sejdiu:
Kosova është jashtëzakonisht mirë e përgatitur, ne kemi ofruar argumentet të bollshme edhe të natyrës historike, edhe juridike, politike, kushtetuese dhe gjithë zhvillimeve të tjera deri në atë që Kosova është një vend sovran që ka marrëveshje bilaterale me vendet e tjera sovrane dhe se është e anëtarësuar në Fondin Monetar dhe Bankën Botërore, ku është një mekanizëm ku anëtarësohen vetëm vendet sovrane dhe se atje pikërisht ka marrë mbështetjen e vendeve sovrane edhe të atyre që ende s’e kanë njohur Republikën e Kosovës, nga 138 shtete dhe krahason shifrën prej 62 tash aktualisht sa është dhe 138 sa është një shifër globale ku janë vendet e tjera. Dhe në këtë kuadër unë jap edhe një sinjal pozitiv të veçantë ta zëmë ka ndonjë vend që tash përgatitet për njohje të Republikës së Kosovës, por nuk është anëtar i Bankës Botërore apo Fondit Monetar dhe ata e kërkojnë edhe mbështetjen tonë, jo si reciprocitet, jo si kushtëzim por një formë si dashamirësi paralele të asaj se çfarë Kosova mund t’i ndihmojë ato, meqë Kosova realisht është shtet sovran. Prandaj, këto do të jenë argumentet që do të shtrohen në Gjykatë, e dimë se në çka do të potencohet apo do të insistojë Republika e Serbisë, ajo do të insistojë të legjitimoj okupimin që e ka pas ndaj Kosovës. Ajo është çështje që nuk qëndron, Kosova ka qenë po e marrim edhe në pjesën juridike, historike kushtetuese e një federatë që është shpërbërë, nuk ekziston më, të gjithë pjesët e asaj federate sot janë shtete sovrane dhe si e tillë është edhe vetë Kosova, aq më tepër se në Kosovë ka pas një intervenim ndërkombëtar për të shpëtuar qenien e një populli që ka qenë buzë zhbërjes totale dhe me veprat apo me krimet kundër njerëzimit bashkë me të. Prandaj, këto janë argumentet që shtrohen atje dhe paralelisht po them gjithmonë suksesi i Kosovës në këtë kohë. Ne na duket se çështjet po shkojnë ngadalë, por nëse i shikojmë në distancë në kohën kur kemi qenë po e marrim ‘99-shin, kohën e intervenimit dhe tash, shihni se ku është Kosova.

Alsat: Marrim një situatë hipotetike, nëse Gjykata e Hagës i thotë po kërkesës së Beogradit, çfarë do të thotë për Kosovën, e marrim një rast ekstrem?

Presidenti Sejdiu:
Jo, unë nuk do të merrem me këtë qasje, sepse fundi i fundit nuk mund të thotë po. Nuk flas si ndjenjë subjektive dhe si Presidenti i një vendi që e kërkon edhe drejtësinë ndërkombëtare. Por bazohem tek argumentet, dhe s’mund të ketë fuqi që të shti dikë që të japë një verdikt tjetër. Gjithmonë latinët e vjetër kanë thënë “Para argumenteve edhe zotrat heshtin“. Argumentet Kosova i ka. Po e marrim në variantin më eventualisht të lehtë apo neutral, Gjykata mund të japë, po e marrim, po supozojmë, ndonjë vendim që mund të interpretohet ndoshta pak më i lehtë, jo të thuhet krejt e plota, po s’mund të thuhet se Serbia në këtë rast ka të drejtë, se Serbisë i është cenuar dhe i është shkëputur territori i saj sikur dikur dëshiron ta thonë se Serbia ka qenë shtet me kufijtë e saj prej siç e thonë deri në pjesën veriore, prej kufirit hungarez dhe në pjesën juglindore deri në kufi me Shqipërinë dhe forma të tjera. Ato përralla drejtpërdrejt kanë përfunduar, ato kanë qenë ide të hegjemonizmit dhe të ekspansionit që gjithmonë i ka thënë politika serbe, jo vetëm tash. Nga 1844 e këndej nga Garashanini, ju e dini shumë mirë se gjithmonë duhet të ekzistojë vetëm një Serbi që është borxh i gjithë të tjerëve duke e vënë në ndërkohë në fillim të luftërave ballkanike edhe idenë e asaj që nganjëherë thuhet Ballkani i ballkanasve, cila ka qenë ideja, ka qenë se ekziston një Serbi e fortë dhe gjithë të tjerët duhet të sillen rreth saj dhe e thashë në fillim duhet t’i pyesim me një mirëmëngjesi, a bën me pi kafe sot, a bënë me hëngër bukë sot, a bën të flasim me një vend tjetër sot dhe a bën unë të ekzistojë dhe ta qojë jetën time deri në fund si një njeri i lirë. Prandaj, ajo ide ka ra është shumë e rëndësishme se në këtë pjesë të Evropës Juglindore, sepse kështu dëshiroj ta vlerësoj edhe në aspektin gjeopolitik, janë realitetet në duart praktike, janë shtete sovrane, secila ka hesapin e vet, por është mirë sepse secila ka edhe shtëpinë e vetë.

Alsat: Si do të jetë roli i Shqipërisë në këtë proces, a keni biseduar me zyrtarët në Tiranë për sa i takon çështjes në Gjykatën e Hagës?

Presidenti Sejdiu:
Unë besoj se Shqipëria ka deponuar sikur herën e parë edhe tash qëndrimin e vet shumë qartë dhe nuk është hipotekë dhe as s’duhet të ketë tkurrje për shprehjen e qëndrimeve që i ka, sepse fundi i fundit është një vend që jetësisht ka qenë i interesuar në baza të arsyeshme për pavarësinë e vendit.
Pra, në këtë kuadër, ata do të prezantojnë qëndrimin që ka qenë pro pavarësisë së Kosovës, duke pas në evidencë të gjitha zhvillimet që janë bërë në Kosovë sikur edhe vendet e tjera vet, sikur edhe Shtetet e Bashkuara, sikur edhe Franca dhe vendet e tjera.

Alsat: Nesër në Prishtinë është për vizitë zyrtare Kryeministri Berisha, në një vizitë që vjen le të themi mbas asaj para pavarësisë së Kosovës, por edhe Shqipëria ka kaluar një proces elektoral. Çfarë sjell kjo vizitë e shefit të Qeverisë së Tiranës në marrëdhëniet mes Tiranës dhe Prishtinës, z. President?

Presidenti Sejdiu:
Unë mendoj se është një vizitë me peshë, absolutisht peshë të rëndësishme. Ne kemi pas mundësitë e hershme të bashkëpunimit me Presidentin Berisha më herët, ndërkohë Kryeministër tash në këto cikle të mëvonshme zgjedhore në Shqipëri dhe e çmojmë rolin e tij për Kosovën dhe çmojmë lartë rolin e Shqipërisë si tërësi, pavarësisht pozitë apo opozitë. Është një figurë dhe personalitet që vërtetë ka kontribuar shumë në vazhdimësi, tash e dy dekada pa shkëputje dhe kujtoj se është të njëjtën kohë, një vizitë ku do të materializohen edhe shumë efekte do t’i quaja pozitive, nënshkrimin e marrëveshjeve të shumta që kanë të bëjnë me atë marrim kushtimisht liberalizimin e vizave apo idenë që unë e kam thënë se pasaportat midis dy vendeve duhet të hiqen. Sikur që duhet të hiqen pasaportat me Malin e Zi dhe me Republikën e Maqedonisë, pse jo sepse njerëzit shkojnë edhe vijnë shëtitën gjithë verën pa kurrfarë problemesh, pse edhe në pjesën e tjetër të dimrit të ftoftë të shtrëngohen me pasaporta dhe aspekte tjera të bashkëpunimeve ekonomike. Dhe e them, se sa më të shpeshta që t’i kemi takimet gjithmonë do të dalë një pjesë apo një rrafsh i ri i bashkëpunimit apo i komunikimeve në kuptimin e mbështetjes reciproke dhe ecjes praktike në këto që thoni ju në materializim.

Alsat: Kam përshtypjen, mos gaboj, Kryeministri Berisha do të udhëtojë përmes rrugës së re, ka premtuar kohë më parë rrugën Durrës – Kukës. Nuk e di si do ecin punimet në pjesën e Kosovës dhe kur Presidenti i Kosovës do të udhëtojë tek rruga e re nëpërmjet asaj që quhet rruga e shqiptarëve drejt Tiranës?

Presidenti Sejdiu:
Unë e kam pasur mundësinë që në kohën kur kanë filluar punimet të shkoj deri në Kukës. Realisht e di krejt skicën e kësaj rruge që ishte e shkëlqyeshme dhe është rrugë e shqiptarëve them është edhe rrugë e Evropës. Sepse krahas asaj që krijon mundësinë e madhe të komunikimeve të qytetarëve në mes dy vendeve është një mundësi e madhe shumë e komunikimeve edhe të pjesës tjetër të Evropës Juglindore dhe asaj qendrore. Sepse shumë më lehtë do të jetë për dikë ta marrim nga Beogradi nesër, nga Nishi, nga Budapesti apo pjesët e tjera për të parë dhe për të dalë në këtë pjesë të Mesdheut drejtpërdrejt nëse i teket me makinë dhe qe ku është Porti i Durrësit apo për të dalë në Itali dhe për të mos i rënë rreth e rrotull dhe e dyta për vetë qytetarët. Unë do e shfrytëzoj besoj shumë shpejtë, qoftë edhe në vizitë e quajmë atë që ne e quajmë joformale apo private për të ndier shijen e kësaj rruge të madhe apo kësaj oferte që i është bërë popullit dhe, në anën tjetër, edhe nga Kosova do të fillojë shumë shpejtë. Është fat i madh se nga Kosova do të jetë një terren pak më i përshtatshëm, ka diku 15- 16 ura që mund të jenë më të mëdha që lypin kohë, kjo pjesa tjetër do të jetë më e lehtë dhe tash sapo dëgjoj tipin e barsoletës, njerëzit nganjëherë kur dëshirojnë të blejnë prona apo të shesin shtëpi thonë se në Prizren po e marrim, dëgjuam pak më herët që bisedova edhe me ju, e japin reklamën se shes shtëpinë e cila është dy orë larg detit.

Alsat: Ndërkohë veçoj nismën që në fakt ndodhi para zgjedhjeve të 28 qershorit në Shqipëri të Presidentit Bamir Topi për takimin katërsh, mes Presidentit të Kosovës, Presidentit të Shqipërisë, Malit të Zi dhe Maqedonisë që theu, le të themi edhe atë ngërç që kishte pjesëmarrja e përfaqësueseve të Kosovës në takimet rajonale. Do të jetë një iniciativë që do të vijojë z. President dhe në takimet e ardhshme, tryezat e ardhshme Kosova nuk do të jetë më në pikëpyetje mbas atij takimit në qytetin e Vlorës, si e mendoni?

Presidenti Sejdiu:
Ne do të kemi edhe takime të tjera, ndërkohë ne patëm edhe një takim në Ohër me Presidentin Topi dhe Presidentin Ivanov, mosprezenca e Presidentit Vujanoviq ishte mungesë objektive që s’mund të vinte në takimin e Ohrit. Ndërkohë, unë kam takuar tash edhe Kryeministrin Gjukanoviq të Malit të Zi që ka fjalët më të mira për investimin në bashkëpunim dhe natyrisht Presidentin Ivanov të Maqedonisë dhe gati se u dakorduam që të gjejmë një kohë të përshtatshme, kam biseduar në bisedë telefonike edhe me Presidentin Topi që të kemi takimin këtu në Kosovë, të shohim a do të jetë në Prizren, a do të jetë në Prishtinë s’ka rëndësi. Është e rëndësishme që ne kemi vënë premisa të mira mbi të cilat do të mbështesim bashkëpunimin e mëtejshëm.

Alsat: Shumë interesantë që të katër presidentët e vendeve fqinje të jenë në Kosovë?

Presidenti Sejdiu:
Absolutisht, nuk do të ketë hile në mes nesh, do të ketë vetëm investim për të siguruar mundësitë më të mira të komunikimeve ndërshtetërore dhe është e mirë që të them edhe me pjesën e Maqedonisë disa çështje që kanë qenë të mbetura, në kuptimin edhe të vendosjes së marrëdhënieve diplomatike do të shkojnë shpejtë, nuk do të shkojnë larg. Ne i kemi hap këto tema, sikur që i kemi hap edhe me Republikën e Malit të Zi dhe do të jetë vetëm pjesë e vënies të themi në efiçencë praktike të këtij deli apo të kësaj ndjenje.

Alsat: Z. President, meqenëse jemi tek fqinji i Kosovës por edhe fqinji i Shqipërisë Maqedonia, si e patë botimin e enciklopedisë së Maqedonisë dhe shtrembërimin e historisë së shqiptarëve apo edhe shumë çështje të prekshme që ato ishin shtrembëruar në atë botim, apo qoftë edhe shumë figurave apo personalitete qoftë nga Nënë Tereza deri tek personazhet e ditës së sotme, shtrembërimi i luftës së 2001, figura e z. Ahmeti, si e patë këtë botim?

Presidenti Sejdiu:
Unë mendoj se ka qenë një veprim i keq dhe ka qenë një diçka që ka nxitur reagime kujtoj të arsyeshme dhe ka qenë një veprim i mirë që është tërhequr. Është një lajm i mirë, është një pranim i një veprimi të keq. Prandaj gjithmonë duhet të themi se shkencën dhe rezultatet e një shkence duhet të jepen atyre që merren me shkencën si duhet, jo atyre që mund të kenë ambicie politike të këqija që kapërcejnë jashtë kritereve shkencore. Nëse një qasje e tillë apo një hapësirë e tillë u lejohet njerëzve që dëshirojnë të ndërtojnë një histori mbi bazë të apetiteve dhe mbi bazë të mohimit të identitetit dhe të vlerave dhe të realitetit të një e një tjetër, atëherë s’do të ketë perspektivë të mirë.
Mendoj se nuk ia ka qëlluar, ka bërë veprim që realisht ka tensionuar edhe vetë situatën në Republikën e Maqedonisë, që s’është në dobi as të perspektivës së saj dhe të raporteve ndëretnike të qytetarëve apo të etnive brenda Maqedonisë. Dhe them të njëjtën kohë se ka pasur reagime të arsyeshme edhe të bashkësisë ndërkombëtare, dhe kjo punë jo si politikë po si realitet nuk mund të shkojë më tej. Pra ka qenë një presion i gërshetuar i formave të tjera dhe natyrisht se ai botim e ka vendin tash diku që të jetë larg lexuesit dhe natyrisht që të mos konsiderohet valid.

Alsat: Ç’do të thotë ky botim, jetojmë në vitin 2009, flasim për procese integruese BE, NATO, çfarë ndodhë në Ballkanin e vitit 2009?

Presidenti Sejdiu:
Fatkeqësisht ka ende njerëz, ka qarqe që dëshirojnë të ngjallin ide që janë të tejkaluara. Fatkeqësisht këto qarqe kanë edhe mbështetje të aty-këtushme. Dhe nganjëherë mund të them nëse e marrim për një pjesë të njerëzve që janë marrë me një qasje të tillë absolutisht joracionale, janë argatë edhe të dreqit. Ata dëshirojnë që të mbajnë një frymë të tensioneve, të mbajnë një frymë të mohimit të prezencës të dikujt tjetër që historikisht nëse e marrim është shumë më i hershëm në një mjedis, në një hapësirë siç është shembulli i Maqedonisë apo edhe i vendeve të tjera në Ballkan, sepse duhet të shikohet realisht. Dhe e treta unë mund të them duhet të vijë një kohë, që historia e Evropës Juglindore apo e Ballkanit që të shkruhet pikërisht me gjuhën e argumenteve, jo me dëshira, jo me ambiciet, jo me qasjet hegjemone, jo me qasjet nihiliste të të tjerëve por edhe me porosi në kuptimin e ndërtimit të marrëdhënieve të mira. Fatkeqësitë e Ballkanit kanë qenë të shumta dhe në to më së tepërmi jemi djegur ne si popull, po s’dëshiroj praktikisht ajo pjesë e tragjedive të përjetuara të jetë në kujtesën e errët të vazhdueshme për të pas ta zëmë qasje të reja negative, absolutisht jo. Prandaj edhe të tjerët duhet ta konsiderojnë kësisoj, edhe Maqedonia, s’mund të ndërtohet një Maqedoni si shtet sovran dhe me pretendime të jetë në atë që ju thoni, në Bashkimin Evropian, në NATO, me pozicione apo me financim të strukturave që dëshirojnë të mbajnë tensione brenda vetvetes, brenda vetë shtetit.

Alsat: A duhet që qoftë edhe Kosova, në më shumë qe një vit e gjysmë që ka shpallur tashmë pavarësinë e saj dhe është shtet në këtë periudhë, le të ketë historianë kosovarë këtu në Prishtinë apo akademikët të cilët do të shkruajnë historinë e Kosovës si realitet apo edhe ata në Maqedoni, sepse ndodhi ky problem me enciklopedinë e Maqedonisë?

Presidenti Sejdiu:
Pse jo, duhet të shkruhet me gjuhën e fakteve, me argumente që rrëzojnë ambiciet, që rrëzojnë marritë, thjesht ato që dëshirojnë që të sjellin konflikte të reja mes popujsh. Kjo është edhe porosi, mund ta quajmë edhe shkencore edhe njerëzore, s’them politike, të shkruhet asisoj, le të shkruhet mirë edhe drejt për Republikën e Krushevës, cila ka qenë struktura e saj. A ka qenë se në Republikën e Krushevës mund të jenë vetëm maqedonasit apo mund të jenë vetëm shqiptarët apo mund të jenë vetëm vllahët. Jo, ka qenë një akt historik apo një veprim i një periudhe të rëndësishme të zhvillimeve në Evropën Juglindore, në këtë rast edhe në Maqedoni, që ka pasur participimin paralel të barabartë në investim për lirinë të popujve që kanë jetuar në atë ambient. Dhe të shkruhet drejt edhe për zhvillimet e tjera, s’mund të thuhet dhe s’mund të pranohet asnjëherë se shqiptarët kanë qenë çobanë, barinj endacakë, mund të kenë pasur zorin e ekzistencës por janë njerëz që i kanë rezistuar mileniumet, sikur që kanë respektin për bashkëqytetarët maqedonas, pse jo, janë aty. Dhe s’mund të themi edhe diçka tjetër që nganjëherë e gjuajmë si tezë të gabueshme të arsyetimit, kemi qenë dikur barinj, dikush mund të thotë sot jemi dijetarë. Jo, jo, kemi qenë njerëz në radhë të parë që e kemi jetuar kohën, që kemi rezistuar dhe sfiduar të themi zaptimet e njëpasnjëshme që kanë qenë, dhe jemi aty, jemi në tokën tonë. Dje, kam qenë një bujk i mirë, sot jam një njeri, një jurist, një ekonomist, një arkitekt, pse jo, që duhet t’i jap këtij vendi perspektivën e re sikur edhe ai tjetri që s’ka qenë diçka tjetër. S’kanë qenë të gjithë komandantë, s’kanë qenë të gjithë gjeneralë.

Alsat: Jemi në një realitet të ri ballkanik, z. President po e veçoj intervistën e një jave më parë me ish-kryeministrin Pandeli Majko, kur e pyeta për enciklopedinë e Maqedonisë dhe nënvizoi në analizën e tij një fakt shumë interesant, që tashmë me krijimin e shtetit të Kosovës, kemi realitet ballkanik tjetër. Jemi dy shtete shqiptare le të themi dhe ai veçoi në analizën e tij reagimin e parë që erdhi në këtë rast për këtë incident në Maqedoni, incident të rëndë që erdhi reagimi i parë zyrtar nga Prishtina dhe më vonë nga Tirana. Prishtina ishte le të themi në vijën e parë, menjëherë pas botimit të kësaj enciklopedie?

Presidenti Sejdiu:
Unë nuk po e shti si garë, si realitet ekziston. Dhe fundi i fundit jemi njerëz që kemi jetuar më tepër se gati një shekull bashkë. Komunikimet mes qytetarëve të Kosovës dhe të Maqedonisë janë shumë të gjalla, janë lidhjet familjare shumë të gjalla. Ne e kemi një orë Shkupin, një orë e kemi Tetovën, dhe njerëzit janë edhe në Tetovë edhe në Prishtinë. Po e them se shumica e elitës intelektuale të Maqedonisë, flas të etnisë shqiptare, kanë mbaruar studimet në Kosovë. Porosia e Kosovës s’ka qenë asnjëherë shkoni shkatërroni Maqedoninë, po arsimohuni në mundësitë, në gjuhën, sepse atëherë s’ka pasur mundësi, sikur edhe të tjerët, sepse ka qenë e drejtë kushtetuese, dhe njerëzit studiojnë në Zagreb, në Prishtinë, Shkup, Beograd apo diku tjetër, dhe ne kemi bërë punën tonë në mënyrën më të mirë të mundshme dhe ata njerëz janë sot aty. Janë njerëz që duan vendin e tyre por natyrisht janë në vend që të prezantojnë edhe interesat e një etnie që janë atje, unë them se rrallë mund të gjesh ndonjë familje që nuk e gjen ndonjë gërshetë të ndërlidhjeve familjare. Unë, si President i vendit, flas në fëmijërinë time, kam jetuar në Maqedoni, unë kam familje apo martesa të gërshetuara me njerëzit e Maqedonisë, me shqiptarë, absolutisht dhe deshëm s’deshëm jemi në përcjellje të zhvillimeve të përditshme se çfarë ndodhë në Maqedoni apo çfarë ndodhë në Prishtinë, është e drejtë normale, sepse fundja ne e marrim edhe si diçka që lidhet me vizionin e të ardhshmes. Për berlinasin nuk është problem i madh që nesër të zgjedhin punën në Paris dhe të kalojnë pa kufi, atë kufirin që e kanë pasur problem të veçantë në kohën e konfrontove të mëdha të shekujve Gjermania dhe Franca dhe sot është diçka tjetër. Fati është se ne me Maqedoninë nuk kemi pasur probleme ndërshtetërore dhe besoj se nuk do të kemi probleme dhe është fat tjetër po ashtu qasja që e quajmë në vizionin e përgjithshëm se edhe në Maqedoni dhe në Kosovë na lidh ideja e përbashkët që të shpejtojmë hapin drejt Evropës së bashkuar, pse jo, dhe të NATO-s, dhe NATO-ja nuk ka standarde të tjera dhe në këtë kuadër është edhe Republika e Shqipërisë dhe komunikimet e mira që ju i keni atje.

Alsat: Do të qëndrojmë tek disa prej çështjeve që janë këtu në Prishtinë gjatë verës, çështje e debatueshme ka qenë protokolli i nënshkrimit të EULEX-it me Beogradin. Prishtina e ka kundërshtuar fortë këtë nënshkrim. Është i dëmshëm ky protokoll për Kosovën z. President dhe çfarë efektesh mund të ketë, tashmë që është nënshkruar?

Presidenti Sejdiu:
Ne kemi kundërshtuar qasjen dhe kemi kundërshtuar disa formulime për të cilat pastaj besoj se ka pasur qasje të re. Nuk e kemi mohuar asnjëherë të drejtën e EULEX-it, që të jetë mbështetës dhe fascilator në marrëdhëniet tona me Republikën e Serbisë dhe me mundësinë që pikërisht të bëhen veprime të mira çfarë edhe janë duke u bërë në rënien e tensioneve, sidomos në pjesën veriore, ku ekzistojnë fatkeqësisht ende struktura paralele me efekte shumë negative, me krim ekonomik të organizuar, por besoj edhe me tensione të tjera, e keni parë edhe këto kohë sidomos çështjen e kthimit të qytetarëve shqiptarë në veri apo pamundësinë e kthimit me presion nga Beogradi të qytetarëve serbë në Kosovë. Ne jemi në ofertë të hapur vazhdimisht. Prandaj, në ndërkohë ne kemi pasur vërtetë bisedime jashtëzakonisht të gjalla, s’do të thotë të nxehta apo konfliktuoze, për të sqaruar mirë, cila është natyra e këtyre raporteve. Marrëveshje në emër të Kosovës nuk mund të lidhë EULEX-i, por EULEX-i ka gjetur qasjen e lidhjes së një marrëveshjeje për operime teknike dhe në këtë kuadër të respektohet plotësisht autoriteti i një vendi sovran, pra në këtë rast edhe i Kosovës. Dhe natyrisht se vendet e pesëshit të madh, që janë mbështetëse të vazhdueshme të Kosovës, kanë dalë me garancitë e tyre se kjo nuk cenon sovranitetin dhe integritetin territorial të Kosovës, dhe të njëjtën kohë ne besojmë asisoj. Ne kemi shprehur qëndrimin tonë se nuk kemi qenë akterë në këtë proces, por besojmë në këtë mbështetje të fuqishme që jepet dhe do të bashkëpunojmë me EULEX-in.

Alsat: A ka pasur mundësi le të themi që kjo marrëveshje të mos nënshkruhej apo argumenti që u dha se ka pasur marrëveshje të tilla të njëjta me Maqedoninë, me Shqipërinë?

Presidenti Sejdiu:
Kanë qenë të mëhershme dhe unë mendoj se si raporte teknike është bërë në këtë insistim them edhe të garancive të Bashkimit Evropian. Dhe e dyta marrëveshja bilaterale me Shqipërinë, Maqedoninë, Malin e Zi do të lidhë Kosovën. Kjo është një mundësi dhe është interes i joni. Pse të mos bashkëpunohet në parandalimin e krimit të organizuar, nuk jemi krejt ok, siç thuhet në të gjitha aspektet. Ka njerëz që janë kujdestarë për të bërë vepra të këqija, qoftë si pjesë edhe ide e profitit të tyre personal, qoftë si peng i dikujt tjetër dhe duhet t’u ndalet fryma. Ka njerëz që bëjnë trafikimin e njerëzve, ka njerëz që sjellin drogën, ka njerëz që bëjnë kontrabandë me armë, ka njerëz që dëshirojnë të kapërcejnë doganat pa tatimimin e mallit që fusin brenda apo doganimin e tyre, pse mos t’u ndalet turri. Dhe shtetit ligjor e ka këtë funksion, jo të ndalë perspektivën me komunikimet dhe liritë e qarkullimit por liria e qarkullimit është shumë normale. Krimineli që vjen për të destabilizuar Kosovën apo nga Kosova për të destabilizuar Maqedoninë apo Shqipërinë të thotë ky është, këtu është natyra e bashkëpunimit të shteteve sovrane. Dhe t’i ndalet edhe atij që vjen me porosi të dreqit të mallkuar për të trazuar brendinë këtu dhe s’duhet t’u lihet mundësia që në një vakum të tillë të krijohen probleme të mëdha qytetarët e vendit dhe perspektivën e tyre, por edhe identitetin e shtetit apo vetë qenien e tij.

Alsat: Kjo marrëveshje e EULEX-it me Beogradin, mendoni se mund t’i frenojë këta elementë që vijnë nga Serbia dhe shpeshherë kemi diskutuar që kanë ardhur për të destabilizuar apo për të krijuar situata të tilla?

Presidenti Sejdiu:
Besoj që po. Kosova ka dhënë qëndrimin e vet shumë të qartë. Në Kosovë mund të vijnë për vizita private dhe mesazhe të mira edhe për dikë, pse jo, edhe ne pelegrinazh, le të jenë edhe në Graçanicë, edhe në Manastirin e Deçanit edhe në manastiret e tjera që janë begatia e Kosovës. Por të vijnë me mesazhe të këqija jo, dhe EULEX-i duhet t’i ndalë, sepse duhet të marrin pëlqimin edhe të njerëzve të Kosovës dhe këtë përgjigje ju e dini se e kemi dhënë, jo për të skandalizuar po për të thënë se ka rregulla dhe ato duhet të respektohen.

Alsat: Z. President, shpeshherë, sa herë na është dhënë mundësia të bashkëbisedojmë këtu në Prishtinë apo në Tiranë, ju kam pyetur gjithmonë për Mitrovicën, është një pikëpyetje e madhe edhe sot që flasim. Dëgjova lajmet mbrëmë, gjatë qëndrimit në Prishtinë, që Shefi i Diplomacisë Evropiane z. Solana, do të ketë një të dërguarin e tij të posaçëm për veriun e Mitrovicës. Si do të ndikojë kjo në angazhimin që do të ketë Brukseli, Bashkimi Evropian për Kosovën dhe kur mendoni se vjen zgjidhja për Mitrovicën, që të mos shikojmë ato skena të shqiptarëve që bllokohen të ndërtojnë shtëpitë e tyre të dëmtuara, të shkatërruara të djegura gjatë luftës dhe konflikteve të herë pas hershme?

Presidenti Sejdiu:
Shikoni, ne e kemi trashëguar një gjendje të rëndë, nuk është e lehtë. Kemi një koncentrim të një popullate dhe të brendisë së Kosovës, në veri të Kosovës, popullatës serbe flas. Të atyre që nuk dua t’i fajësoj, se jo të gjithë po një pjesë e tyre që e dinë se çfarë kanë bërë dhe natyrisht se atje bëjnë probleme. Çfarë ne dëshirojmë, flas në vizionin e Kosovës, qytetarët serbë të kthehen në shtëpitë e tyre, i kanë pronat, i kanë banesat dhe s’mund të lejohet që ata në Prishtinë t’i lëshojnë apartamentet me qira, të marrin para të majme dhe të bëjnë probleme në veri dhe, anasjelltas, qytetarët shqiptarë të kthehen në shtëpitë e tyre.

E drejta e pronës është e shenjtë dhe karakterin e saj si të shenjtë duhet ta ketë në shfrytëzimin e saj. Unë s’them se është cenim i ligjit që njeriu të kthehet në shtëpinë e vet, unë s’them se është cenim i ligjit që ai të rindërtoj shtëpinë që e ka pasur, që ia kanë bërë shkrumb e hi dhe kjo duhet të ndodhë dhe është një përgjigje paralele e atyre gurëve të ndarjes së Kosovës.
E treta, unë mendoj se është veprim i mirë që njëri nga ambasadorët e vendeve që përbëjnë Kuintin, me të cilët kemi bashkëpunim të shkëlqyeshëm të marrë një të drejtë apo autorizim për një fokus të përqendruar të vendeve kyçe të Bashkimit Evropian për investim, për paqe, stabilitet dhe perspektivën e kësaj pjese të Kosovës, absolutisht po. Në ndërkohë do të shkojmë edhe me aspektet e realizimet të projektit Ahtisaari, pra edhe të decentralizimit. Kemi dëgjuar për lajmin se në tri komuna të reja do të organizohen dhe do të ketë zgjedhje dhe do t’i presim të jenë nesër pse jo edhe në Mitrovicë, ne nuk i hamë fjalët tona dhe jemi shumë të përkushtuar. Njerëzit mund të bëjmë politikë të formave të ndryshme, është shumë e ndejshme se jemi para fushatës elektorale dhe njerëzit ta kapin karremin në një formë a formë tjetër, jo institucionet e Kosovës do të bëjnë punën e vet në proces.

Alsat: Meqenëse jemi tek zgjedhjet dhe fokusohemi në momentin, në atë që sapo e prekët Ju z. President, a do të jenë vetëm në këto tri komuna serbët pjesëmarrës në këtë proces apo edhe në komunat e tjera?

Presidenti Sejdiu:
Jo, jo edhe në komuna të tjera, absolutisht. Në këto zgjedhje do të përfshihen gjithkund, ata kanë konkurruar edhe në komuna të tjera, edhe në Mitrovicë. Në Mitrovicë ata konkurrojnë si tërësi, ata që duan, ata që s’duan s’mund t’i ndalim, do të ketë zgjedhje edhe në Leposaviq, edhe në Zubin Potok. Këto janë zgjedhje në nivel të shtrirjes së vendit por me karakter të zgjedhjes së këshilltarëve dhe kryetarëve të komunave.

Alsat: Si janë përgatitjet për zgjedhjet e 15 nëntorit?

Presidenti Sejdiu:
Unë mendoj se janë të mira. 15 nëntori tregohet edhe si datë e arsyeshme se ndryshe edhe s’ka mund të bëhet, në kuptimin e krijimit të rrethanave optimale, për të pasur participim sa më shumë të qytetarëve por edhe përgatitje të mira teknike. Dhe tash besoj se deri atëherë do t’ia dalim, që ka qenë diçka shumë e vështirë të bësh diçka më herët, siç kishte edhe kërkesa të tilla.

Alsat: Me sa kam ndjekur nga Tirana por edhe këto orë të qëndrimit në Prishtinë, duket se ka filluar edhe para zyrtarizimit të saj, të fushatës, kjo fushatë zgjedhore në Kosovë. Pavarësisht se janë zgjedhje lokale, janë kaq të rëndësishme këto zgjedhje?

Presidenti Sejdiu:
E nxehën pak klimën, që është krejt normale në rivalitete politike, por mendoj se duhet të respektohet ligji.

Alsat: Pra fushata fillon kur e cakton ligji apo jo?

Presidenti Sejdiu:
Jo, jo duhet të respektohet ligji dhe unë insistoj që Komisioni Qendror i Zgjedhjeve t’i ketë parasysh.

Alsat: Shoh posterë dhe reklama në televizionet të Kosovës, pse janë kaq të rëndësishme për garën e brendshme këto zgjedhjeve z. President?

Presidenti Sejdiu:
Janë zgjedhjet e para që menaxhohen edhe nga vetë institucionet e vendit. Dhe e dyta është krejt normale se ne edhe qëllimin themelor se të jenë mandate të papërputhshme e kemi pas këtë, të mbajmë gjallërinë e elektoratit, të mbajmë frymën e rivaliteteve politike, pse jo. Në këtë rast mund të reflektojë edhe ajo që nganjëherë që dikush mund të mos ketë qenë i kënaqur me zgjedhjet e 2007, me rezultatin e tyre pretendon tash të kthej imazhin, dikush që